Suze Geerts-Ronner:
Vacantie in de bergen
Uitgave Nederlandsch-Indische Natuurhistorsiche Vereeniging
Visser & Co, Weltevreden 1926

Inhoudsopgave

Hoofdstuk 1. Java's bergen, hun verleden, heden en toekomst. blz. 1

De eerste dag van de vacantie - Aankomst in de bergen.

Samenstelling der vulkanen.

Jeugd en ouderdom der vulkanen - Het inwendige van een vulkaan - Lavavulkaan - Strato-vulkaan - Een spekkoek - Verschuiving in de lagen - Verkitting tot tuf en brecciën - Lavastroomen en laccolithen - Dom-en koepelvormige rotsen - Zuilvormige splijting - Lavastroomen aan de kust.

Vormen der vulkanen.

Enkelvoudige kegelvulkaan - Tweelingvulkaan - Samengestelde vulkaan - De jeugd-storm der vulkanen - Parasietkraters - Verwoesting van de Caldera- Zandzee - Jongere eruptiepunten - Laatste teekenen van vulkanisme - Kratermeren.

De sloopende werking van het water, de erosie.

Verbrokkeling der Caldera's tot afzonderlijke toppen - De vorm van den berg vertelt zijn geschiedenis.

Andere kenmerken van jeugd en ouderdom - Ravijnen - Gladde aschkegels -Diepte der ravijnen - Waar het berglandschap het grilligst is - Kloven - Stroomversnellingen - Watervallen - "Thalstufen"- Watervallen bij zijdalen - Kracht van het water - Vorm der erosie-dalen - Het V-vormige hoogdal - Steile zig-zag paadjes in het rabijn - Het verbreede dal met vlakken bodem - De stroomdraad - "Prallhang" en "Gleithang" - Sporen aan den dalwand - Verwijdering der sporen - "Umlaufsbergen"- Eigenschappen van den dalbodem - Vorm van een eruptiedag - Lahars.

Bezinking aan den bergvoet - Ontstaan der vlakten - Delta's - Einde van den erosiecyclus.

Hoofdstuk II. De hoogtegordels van Junghuhn... 20

De tocht naar boven - Misverstand over de flora - Groote verschillen met de vlakte - Junghuhn - De vier hoogtegordels van Junghuhn - Grenzen der gordels - Uitbreiding ervan - Ligging der vacantieoorden.

Klimaat der gordels - Temperatuurgemiddelden - Verschil tusschen zon-en schaduwtemperatuur - Verschil tussen dag- en nachtemperatuur.

De vochtigheidstoestand van de lucht der eerste drie zone's - Dauw-en nevelvorming.

De regenval - Verschillen tussen Oost-en West-moesson - Verschillen tusschen de zone's - Het grootste gedeelte van Java in het genoed er tropische regenwouden- Savannen in Oost-Java- Tabellen - Eigenschappen van het klimaat der vierde zone.

Wolken- en nevelvorming - Het nevelwoud der derde zone - Wolkenzeeën - Nevelmeren.

Hoofdstuk III. De naaste omgeving onzer berghotels... 34.

a. Algemeene indrukken... 34.

Alles reeds cultuur - Een geïmmigreerde onkruidflora - Het landschapsbeeld der vlakte.

Terrassawah's - Bambeo- Avondstemming - De Indische natuur.

Een maisveld - Bevruchting van de mais - Bergdessa's - De kemirie - De nangka - De Doerian - Bloem van de doerian - Bloembouw en plantenfamilies - Géén klappers meer - De arenpalm - De pinang - Cultures - Grens der cultuur in Junghuhn's tijd - Alleen de vierde zone nog ongerept.

b. Cultuurplanten en gekweekte bloemen... 44.

Botaniseeren per auto - Bloeiende koffie - Kaarsjes - Sterretjes - Rijpe koddiebessen - Schaduwboomen - Bezoek aan een verwilderd koffiebosch.

Herfsttinten van het kinablad - De bloei der kina - Bloei van de thee - Onkruidenboek der theetuinen - Naar een rubbertuin - Bloei van tabak en aardappel - Tusschen aardappel, ananas en rietcultuur - Djeroekcultuur- Erfplanten der Inlanders - Sierplanten der Inlanders - Heg-en kerkhofplanten - Bloemenweelde op de erven der Europeanen.

c. De onkruidflora van het cultuurgebied... 56.

De oorspronkelijke flora is gevlucht - Veel immigranten.

Van drie Amerikanen: Lantana Camara, Ketjoeboen en Marygold - Duivelsnaaigaren - De familie der Composieten - Een ander Amerikaansch trio - Nog twee Composieten - "Boterbloempjes" en "paardebloempjes"- Van drie planten met aarvormige bloeiwijzen - Juweeltjes van den wegrand - Over Mannertreu, gescheiden vrouwtjes en gebroken hartjes - Aardige lipbloempjes - Planten van vochtige groeiplaatsen - Nog twee wegrandplaatsen - Beteekenis der bijzondere inrichtingen - Luxeverschijnselen - Het onbevredigende der evolutie zonder doel.

Hoofdstuk IV. De wildernissen der 2de en 3de zone... 78.

a. Inleiding

Ontwouding op groote schaal - Ongunstige invloed op het klimaat en op den bodem - Bosch branden - Weinig oerbosch over - Secundaire bosschen - Werkzaamheid der Vereeniging tot Behoud der natuurmonumenten - Uitgekapte bosschen - Bijzondere terreinen.

b. In het alang-alang-veld... 80.

Vroeg op weg - De groeiwijze van de alang-alang - Het branden van alang-alang - Vijanden - Groene plekken in het alang-alang-veld - De gaffelvaren - De adelaarsvaren - Boomvarens - Rupsvogels - Het bloeien van varens - Bloeiende kruiden uit het alang-alang-terrein- Melastoma - Edelweiss- Flemingia - Een zeldzame plant - Junghunhs voorbeeld - Romantiek in de natuursport - Andere grassoorten - Een paar mooie orchideeën.

c. In het bosch... 92.

Veelheid van tinten - De Rasamale, de Koning der Javaansche woudreuzen - Rijkdom aan boom-soorten - Hoe ze te leeren kennen? - Eikels en eiken - Vijgensoorten - Bevruchting der vijgen - Boomwurgers - Ontkieming der wurgers - Kastanjes - Plaatsnamen - De poespo - De Saurauia's - Podocarpussoorten - De tjemara's van Oost-Java - In het tjemara-bosch - Endemische planten - Darwin's evolutietheorie - De anggroens - De toetoeps - Knoppen van tropische bloemen - Nog meer boomen - De Eucalytusboom - In het Eucalyptusbosch - Herbebossching - Boomen van Sarangan - Belangstelling voor boomen - Het genot van ontdekkingen -Dichtheid van het oerbosch - Verbrokkelde contour - Geen plekje onbezet -Epiphyten en lianen - Indruk van het oerwoud op leeken - Indruk op botanici - Verschil tusschen het regenwoud en het nevelwoud van de 3de zone - Het oerbosch niet zoo somber - Een naderende bui - Regen - De kleuren van het oerbosch - Drie keer dezelfde wandeling - Overheerschende kleuren - Xerophyten en hygrophyten - Moelijkheden bij het botanisereen - Planten met lichtkleurige bloemen - De badende hommel - Roode bloemen - Een koninklijke familie - In het Globba-boschje - Oranje en gele bloemen - Boscharonskelken - Blauwe bloemen - Paarse en violette bloemen - Problemen op de wandeling - Vreugde door natuurstudie - Bruine bloemen.

Kleurige vruchten - Een boosaardige plant.

d. Bij den waterval... 182

Kale rotswanden - Begroeiing van den rots-wand - Om de kolk en langs het beekje.

e. In moerassen, op steenachtige hellingen, bij solfataren en zoute bronnen... 189

Geen boomgroei - Zonnig terrein - Een insectenetende plant - voorlopers der vierde zone.

Hoofdstuk V. Naar de vierde zone.... 190

Een stoere klim - Indrukken op de wandeling - Een primitief verblijf - Geen woudgrens - Een nachtelijke tocht - Het leelijke bosch - Kleurenweelde op den top - De beloning voor den klim - De Javaansche Alpenflora - Veel kruiden - "In de wolken geboren"- Echt Javaansche noordelijke geslachten en geïmmigreerde Noorderlingen - De Alpine heesterflora - Heide-achtigen - Edelweis-soorten - De Alpine-kruiden - Planten, eigen aan bepaalde bergtoppen - Junghuhn's Primula - Het bezit van de Natuur.

Lijst van de Latijnsche namen der in Hoofdstuk III genoemde erfplanten... 219.